Estanikî edebîyatê ma yê vatişkî ra yew kategorîyo muhîm o. Seba ke nesil bi nesil ameyê vatiş û hetê şixulnayişê ziwanî ra krîstalîze biyê coka semedê şinasnayişê sîstemê ziwanê ma zaf muhîm ê. Heto bîn ra, seba ke estanikî cûya şarî, pirensîbê exlaqî yê miletî; erf û edet, meharet û qa bilîyetê vatişkî, xûy û xulq, keyf û zewq, xeyal û waştiş, ters û endîşeyê şarî zî nîşan danê coka semedê şinasnayişê sosyolojîyê şarê ma zî muhîm ê.
Eno kitab de vîst estanikê ke hîna zaf derûverê Licê de yenê vatiş estê. Nînan ra çend hebî semedê tutan ê, êyê bînî xîtabê pîlan kenê. Destpêkê kitabî de zî yew nuşteyo ke derheqê xisûsîyetê estanikan de nusîyayo esto.