"Dünyanın en güzel aşk hikâyesi." Louis Aragon
Cemile neşesi şakaları özgüveni ve söylediği türkülerle etrafına ışık saçan güzel genç bir kadındır. Cephedeki kocasının küçük kardeşi kendi deyimiyle "kiçine bala"sıyla aralarından su sızmaz. Ve birgün köyde bir başına yaşayıp giden savaş gazisi Danyar ile değirmene buğday taşıma işine girişmeleriyle birlikte onlar için her şey değişmeye başlar. Köyün tüm genç erkekleri savaşa gönderildiğinden kadın erkek yaşlı genç fark etmeksizin geride kalan herkes her işi yapmaktadır. Zorlu geçen bir iş gününün ardından dönüş yoluna düştükleri bir akşam Danyar'ın bir türkü söylemesiyle bu kimsesiz sessiz ve tuhaf adamın ruhunun derinliklerine gizlediği yaşam sevinci duyurur sesini.
Kuşkusuz bu türkü bir güz akşamı filizlenen aşkın da habercisidir.
Yapıtları 100'den fazla dile çevrilen Cengiz Aytmatov'un adını tüm dünyaya duyuran en ünlü eseridir Cemile. Hikâyeden çok etkilenen Fransız şair Louis Aragon onu Fransızcaya çevirmiş ve kitap böylece önce Avrupa'da daha sonra da tüm dünyada yayımlanarak büyük bir ilgi görmüştür.