Elinizdeki bu kitap pek çok birinci el kaynak ve araştırma eserleri kullanılmak suretiyle Nâdir Şah-ı Avşar hakkında yazılmış en iyi eserlerden biridir ve dünyada Nâdir Şah'la ilgili yapılan çalışmaların pek çoğuna rehberlik etmiştir. Yazarlar, Nâdir Şah'ın kişiliği kadar, kurduğu devletin yapısı, sınırları, siyasi ve iktisadi kurumları, Avşar Devleti zamanında kullanılan ekonomik terimler, vergi sistemi gibi birçok konuyu Nâdir Şah'ı yermeden veya bazı Batılı tarihçilerin yaptıkları gibi İslam dünyasının Napolyon'u diyerek yüceltmeden tarafsız bir şekilde ele almışlardır. Kısacası bu kitapta çizilen Nâdir Şah tablosu; ne melek yüzlü ve himmet deryası bir hükümdar ne de asıp kesen, gaddar ve zalim bir şahı anlatmaktadır.
Nâdir Şah ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki mezhep kavgaları uzun süre devam etmiştir. Ancak Nâdir Şah'ın beşinci mezhep olarak kabul ettirmek istediği Caferilik Osmanlı uleması tarafından tasvip edilmemiş, Şah da daha sonraları bu ısrarından vazgeçmiştir. Nâdir Şah, elbette Türk'tü ve Türklüğünün bilincindeydi. Timur, Türkleri birleştirmek gibi bir ideal peşinde değildi, fakat Nâdir Şah Türkleri birleştirmek için çok çaba sarf etmesine rağmen, ne yazık ki yine Türklerin engellemeleri yüzünden bunu başaramadı.
|