Osmanlı Devleti'nin uzun süre boyunca üç kıtada farklı milletleri sosyal yapısı içerisinde bir arada tutabilmesi, tarih araştırmalarında daima merak konusu olmuştur. Bu başarının askeri ve siyasî unsurlara dayandığı kabul edilmekle birlikte, yapılan araştırmalar Osmanlı toplum düzeninin güçlü bir sosyal ve kültürel yapı üzerine inşa edildiğini ortaya koymaktadır.


Kuruluşundan itibaren Bergama Krallığı, Roma ve Bizans dönemlerinde önemli bir yerleşim merkezi olan Alaşehir, Osmanlı döneminde de sosyal ve dinî kurumlarıyla dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde yer alan Aydın Sancağı sınırları içinde bulunan Alaşehir kazasına ait Hurufât Defterleri'ndeki vakıf kayıtları esas alınmış; ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi ile Cumhurbaşkanlığı Başkanlık Osmanlı Devlet Arşivi'nde bulunan bazı vakıf belgeleri tespit edilerek incelenmiştir.


Araştırmada, Alaşehir kazasında Osmanlı döneminde faaliyet gösteren cami, tekke, mektep, medrese ve dârülkurrâ gibi vakıf eserlerinin tespiti yapılmış; bu yapıların bulundukları dönemdeki sosyal, dinî ve kültürel önemleri arşiv belgeleri ve ilgili kaynaklar ışığında değerlendirilmiştir.