1950 senesi Aralık ayının birinci günü Yeni İstanbul gazetesi’nin Habib Edib Törehan imzası ile «Partiler ve programları» serlavhası ile neşredilen bir baş makalede, Serbest Fırka’dan bah- sedilirken: «birçok tarafları henüz açıklanmadığı için karar safhalarını tamamile bilmediğimiz Serbest Fırka da böyle bir ihtiyaçtan doğmuştur» denilmekte olduğu gibi keza «Cumhuriyet Halk Partisi ile Demokrat Parti’nin programları tetkik edilecek olursa bunların arasında büyük benzerlikler görülür, hattâ devletçilik noktasında bile ayrıldıkları pek fazla göze çarpmaz. Bu vaziyete göre iki parti arasındaki mücadele, programdan ve onun ana hatlarından değil, belki bu programı tatbik eden kimselerin doğru veya yanlış yoldan gitmiş olmaları iddiasından ileri gelmektedir. İşi şahsiyyatan kurtarmak ve henüz etraflı ve tam bir programı bile yapılmamış olan İktidar Partisi yâni [Demokrat Parti] ile ona muhalefette bulunan partinin [yâni Cumhuriyet Halk Partisinin] şimdi ilk iş olarak programlarını, ana görüşlerini daha aydın bir tarzda belirtmeleri ve yollarını daha vuzuhlu çizmeleri zarureti vardır; ancak bu sayededir ki, iktidar ve muhalefetin prensipler üzerinde mücadele etmek imkânları hâsıl olacak ve memleketin iç politikası kolu daha aydın- lanacaktır.» denilmektedir.

Şu baş makaleden çıkan netice hülâsa edilirse;

1 - Serbest Fırka’nın birçok tarafları henüz aydınlanmamıştır.

2 - Demokrat Parti ile Cumhuriyet Halk Partisi programları arasında hiç bir fark yoktur’dan ibarettir.

İşte beş sene evvel yazdığım aynı neticeyi, aynı kanaatleri anlatan bu naçiz kitabımla fırkalarda bazı Islâhat ve programlarının değiştirilmesine delâlet edebilirsem benim için ne mutlu!

Süreyya İlmen

İstanbul Eski Millet Vekili